Pleśń może pojawić się niespodziewanie w wilgotnych i słabo wentylowanych zakamarkach domu: oto jak ją usunąć i zapobiegać jej powstawaniu
Wchodzisz do łazienki w domu i zawsze czujesz zapach wilgoci. Fugi między płytkami są czarne, a w rogach sypialni zaczynają pojawiać się czarne plamy. To pleśń, cicha i uporczywa zagrożenie, które pojawia się w naszych domach, wykorzystując najmniejsze okazje, i może nawet wpływać na nasze zdrowie, jeśli nie będziemy z nią walczyć.
Pleśń to kolonia mikroskopijnych grzybów, które uwalniają zarodniki do powietrza i rozwijają się w wilgotnym i słabo wentylowanym środowisku. W rzeczywistości jest to forma życia oportunistyczna. Jej zarodniki znajdują się wszędzie i potrzebują jedynie odpowiedniego środowiska, z umiarkowaną temperaturą, wilgocią i materiałami organicznymi, którymi mogą się odżywiać, aby rosnąć i rozwijać się.
Te materiały organiczne nie zawsze są pożywieniem. Mogą to być również papier, drewno, gips, a nawet kurz. Wyciek wody z rury, kondensacja na źle izolowanych oknach lub wilgoć resztkowa po przecieku, nawet jeśli został naprawiony, są zaproszeniem do tworzenia się kolonii pleśni. Gdy pleśń się zakorzeni, zaczynają się problemy.
Gdzie rozwija się pleśń w domu
Pleśń ma swoje ulubione miejsca. Łazienka jest bez wątpienia idealnym miejscem. Gorący prysznic generuje parę, która skrapla się na ścianach, sufitach i zasłonach, zapewniając stałą wilgotność, której potrzebuje pleśń. Kolejnym miejscem jest kuchnia, gdzie gotowanie potraw również generuje parę. W tych dwóch pomieszczeniach fugi między płytkami i przestrzeń za nimi są idealnym miejscem dla pleśni.
Słabo wentylowane pokoje z meblami przylegającymi do zimnych ścian zewnętrznych sprzyjają kondensacji, ponownie tworząc wilgotne środowisko, które tak bardzo lubi pleśń. Piwnice, strychy i garaże są również obszarami wysokiego ryzyka z tego samego powodu: słaba cyrkulacja powietrza i, w wielu przypadkach, problemy z przenikaniem wilgoci lub kapilarnością z podłoża. Systemy klimatyzacji lub ogrzewania mogą stać się źródłem rozprzestrzeniania się pleśni, jeśli nie są utrzymywane w czystości, ponieważ zarodniki krążą w kanałach.
Jak pleśń może wpływać na zdrowie
Życie w otoczeniu pleśni może mieć bezpośredni wpływ na zdrowie. U wielu osób narażenie na pleśń wywołuje reakcje alergiczne, takie jak kichanie, swędzenie oczu, katar, podrażnienie gardła i wysypki skórne. Drogi oddechowe, takie jak astma, również mogą ulec uszkodzeniu lub pogorszeniu pod wpływem pleśni, takich jak Aspergillus.
Niektóre rodzaje pleśni, w określonych warunkach, wytwarzają mikotoksyny, toksyczne związki, które mogą wpływać na układ nerwowy lub być rakotwórcze. Długotrwała ekspozycja na środowisko z pleśnią może powodować u niektórych osób niespecyficzne objawy, takie jak chroniczne zmęczenie, bóle głowy, trudności z koncentracją i drażliwość, czyli zespół dolegliwości, które czasami są trudne do zdiagnozowania i które, jak twierdzi wiele przeglądów naukowych, nie mają solidnych dowodów.
Jak bezpiecznie i skutecznie usunąć pleśń
W przypadku niewielkiego, powierzchownego ogniska pleśni (mniej niż metr kwadratowy) możemy samodzielnie podjąć działania, stosując odpowiednie środki ochrony, takie jak rękawiczki, maska i okulary. W przypadku twardych, nieporowatych powierzchni, takich jak płytki, szkło lub metal, skutecznym środkiem do usuwania pleśni jest rozcieńczony roztwór domowego wybielacza (jedna część wybielacza na dziesięć części wody).
Wybielacz nie wnika jednak w materiały porowate, a jego opary mogą podrażniać oczy i błony śluzowe. Skuteczną i mniej agresywną alternatywą jest nierozcieńczony ocet biały, który według niektórych badań jest skuteczny przeciwko większości gatunków pleśni. Należy go nałożyć, pozostawić na godzinę, a następnie spłukać wodą.
W przypadku porowatych powierzchni, takich jak drewno, tynk ścienny lub płyty gipsowo-kartonowe, sytuacja jest bardziej złożona. Jeśli pleśń wniknęła w głąb materiału, bardzo trudno jest ją całkowicie usunąć. Często nie pozostaje nic innego, jak tylko wymienić dotknięty materiał. W przypadku zakażenia powierzchni większej niż jeden metr kwadratowy lub podejrzenia obecności pleśni w systemie wentylacyjnym zaleca się skorzystanie z pomocy profesjonalistów, którzy dysponują specjalnymi środkami biobójczymi do jej zwalczania.
Najrozsądniejszą strategią przeciwko pleśni jest nie dawanie jej szansy na pojawienie się. Decydującym czynnikiem jest kontrola wilgotności otoczenia. Zaleca się utrzymywanie wilgotności względnej w pomieszczeniach poniżej 60%, a najlepiej między 30% a 50%. Aby to osiągnąć, możemy używać osuszaczy powietrza w wilgotnych pomieszczeniach, takich jak piwnice, a co ważniejsze, wentylatorów wyciągowych w łazienkach i kuchniach, pozostawiając je włączone przez co najmniej 20 minut po kąpieli lub gotowaniu.
Codzienne wietrzenie mieszkania, nawet zimą, odświeża powietrze nasycone wilgocią i zarodnikami. Należy również natychmiast naprawiać wszelkie wycieki wody lub przecieki w dachach i ścianach. Podczas ustawiania mebli należy zawsze pozostawić przestrzeń powietrzną między meblami a zimnymi ścianami zewnętrznymi, aby uniknąć kondensacji. W klimacie o dużej wilgotności można zastosować specjalne farby przeciw wilgoci i pleśni do łazienek i kuchni.
Pleśń jest formą życia, ale nie taką, z którą chcielibyśmy współżyć w domu. Walka z nią, gdy już się pojawiła, jest uciążliwa, a jej usunięcie bardzo trudne, dlatego warto zapobiegać jej powstawaniu poprzez nawyki życiowe, które pozwalają utrzymać suchy, przewiewny i zdrowy klimat w domu.
